صفحه اصلي > معاونت > واحدها  > HSR > گام های پژوهش  

ده گام پژوهش در سیستم‌های بهداشتی درمانی

 

 

گام اول: آشنایی با سیستم‌ها و فرآیندها

گام دوم: شناسایی مسائل

گام سوم: اولویت‌بندی مسائل

گام چهارم: تحلیل و بیان مسأله

گام پنجم: تعیین اهداف پژوهش

گام ششم: گردآوری داده‌ها

گام هفتم: پردازش و تفسیر داده‌ها

گام هشتم: برنامه‌ریزی برای حل مسأله

گام نهم: اجرا، پایش و کنترل برنامه

گام دهم: ارزشیابی و گزارش نهایی

 

 

گام اول: آشنایی با سیستم‌ها و فرآیندها

سیستم: مجموعه‌ای از اجرای به هم پیوسته می‌باشد که برای رسیدن به یک هدف معین در پویش و عمل هستند.

سیستم بهداشت شامل اجزای به هم وابسته‌ای است که در سلامت مردم دخیل‌اند.

فرآیند: مجموعه‌ای از فعالیت های یک سازمان است که برای تحقق اهداف انجام می‌شود و آغاز و پایان مشخص دارد.

 

گام دوم: شناسایی مسائل

مسأله یا مشکل: پدیده‌ای غیرعادی است که در روند کار سیستم بوجود می‌آ ید و چون ختلال و بی‌نظمی ایجاد می‌کند، سبب افت یا کاهش کمی و کیفی جریان کارها و بازده سیستم می‌گردد.

بروز مسأله در یک سیستم می‌تواند در فعالیتهای سیستم‌3 های مرتبط با آن نیز مشکل‌ساز باشد.

 

گام سوم: الویت‌بندی مسائل

اولویت بندی مسائل به دو روش انجام می‌گ یرد:

روش غیر ساختاری: با استفاده از نظرات کلی کارکنان با تجربه، افراد صاحب‌ نظر، کارشناسان، مشاوران، مدیران، سرپرستان و حتی نمایندگان مردم برای تعیین درجه اولویت مسائل استفاده می‌شود.

روش ساختاری: از معیارهایی برای تعیین اولویت کمک گرفته می‌شود و پس از قائل شدن امتیاز برای هر معیار در مورد هر مسأله اولویت آن در مقیاس با سایر مسائل سنجیده می‌شود.

 

گام چهارم: تحلیل و بیان مسأله

اهداف گام چهارم:

آشنایی با افرادی که در شناسایی مسأله می‌توانند کمک کنند. یادگیری روشهای شناسایی عوامل ایجادکننده مسائل آشنایی با نکات مبهم در بیان مسأله.

 

گام پنجم: تعیین اهداف پژوهش

برای نگارش هدفها معمولاً از افعال عملی استفاده می‌ش ود. مانند:

تعیین کردن، شناسایی کردن، محاسبه کردن، توصیف کردن، شرح دادن، مقایسه کردن

اهداف باید: از بطن بیان مسأله استخراج شده باشند. واقع‌بینانه باشند. یعنی مهمترین عوامل مسأله‌ساز را شناسایی کند، دست یافتنی باشد، قابل اندازه‌گیری یا سنجش باشند، بتوان آنها را ارزیابی کرد.

 

گام ششم: گردآوری داده‌ها

منظور از گردآوری داده‌ها کسب اطلاعات لازم برای رسیدن به اهداف پژوهش است. در این مرحله باید پیش‌بینی کنیم که داده‌ ها را با چه روش و ابزاری گردآوری کنیم. جدول زمانی فعالیت‌ه ا و بودجه اجرایی آنها را مشخص کنیم.

 

گام هفتم: پردازش و تفسیر داده‌ها

داده‌های گردآوری شده وقتی مفید هستند که توصیف و تفسیر شوند.

برای تفسیر داده‌هایی که به روش کمی گردآوری شده‌ا ند، بایستی موارد زیر را انجام داد:

کنترل کیفیت داده‌ها

تکفیک داده‌ها

پردازش داده‌ها

جهت تفسیر داده‌ها بر حسب اهداف و نوع پژوهشی از آمار توصیفی یا تحلیلی استفاده می‌شود.

 

گام هشتم: برنامه‌ریزی برای حل مسأله

پس از آنکه عامل یا عوامل ایجادکننده یا مستعدکننده بروز مسأله یا مشکل شناسایی شد، باید برای رفع آن عامل یا عوامل برای حل مسأله مداخله کرد که به این کار برنامه‌ریزی می‌گ ویند.

 

گام نهم: اجرا، پایش و کنترل برنامه

برنامه عملیاتی پس از تصویب باید اجرا شود و اجرا زمانی آغاز می‌شود که شرایط لازم از لحاظ پشتیبانی فراهم شود. اجرای برنامه باید پایش و کنترل گردد. پایش به منظور نحوه اجرا و کنترل به منظور اصلاح انحرافات در راستای اهداف برنامه است.

 

گام دهم: ارزشیابی و گزارش نهایی

ارزشیابی توسط مجری اصلی و با کمک اعضای گروه انجام می‌ شود. روش ارزشیابی متکی به بحث‌های گروهی بر اساس شواهد و اطلاعات معتبر است.

بهتر است در ارزشیابی تا حد امکان از بیان کمی به جای بیان کیفی استفاده کنیم. به عبارت دیگر، پیشرفت کار و تأثیر برنامه را باید بر حسب پول، زمان، شاخص‌های بهداشتی درمانی اندازه‌ گیری کرد.